BEGIN MET INNOVATIE,
BEGIN MET VOEDSELBOSBOUW

Investeer in de duurzame toekomst van jouw agrarische onderneming

Wil je graag je bedrijf toekomstbestendig maken maar weet je niet hoe?

Je bent agrarisch ondernemer en overweegt om een voedselbos te aan te leggen op jouw bedrijf. Pionieren zit in je DNA en je bent geïnteresseerd in deze duurzame landbouwmethode, want je beseft dat voedselbossen een oplossing kunnen bieden voor veel vraagstukken die op je bedrijf afkomen.

Maar hoe maak je je voedselbos tot een succes? Waar moet je op letten? En wat zijn de te verwachten voordelen? Deze vragen kunnen beantwoord worden door Stichting Voedselbosbouw, die agrariërs en grondeigenaren ondersteunt via het programma ‘Start een Voedselbos’. Wij begeleiden gemotiveerde ondernemers bij het ontwerpen, aanplanten en exploiteren van grootschalige agrarische voedselbossen van minimaal 5 hectare.

DE LANDBOUWMETHODE VAN DE TOEKOMST

Natuurlijk bos met een agrarische benadering
Voedselbosbouw is een teeltmethode die gebaseerd is op de principes van een natuurlijk bos. In een agrarisch voedselbos worden de gewassen zodanig aangeplant dat ze goed (machinaal) te oogsten zijn. Net als in een natuurlijk bos is de input minimaal, terwijl het voedselbos op termijn hoogwaardige oogsten kan opleveren: denk aan noten, fruit, bladgroenten en kruiden.

Grootschalige agrarische voedselbossen zijn als toekomstbestendig teeltsysteem goed te integreren in melkveehouderij- en akkerbouwbedrijven. Naast een hoog nettoresultaat per hectare, bieden voedselbossen een antwoord op maatschappelijke vraagstukken zoals klimaatadaptatie, stikstofreductie en waterkwaliteit. Zo combineert voedselbosbouw ecologisch en economisch rendemente.

VOORDELEN VAN EEN AGRARISCH VOEDSELBOS

10 redenen waarom een voedselbos rendabel is

Een voedselbos is met een goede bedrijfsvoering rendalen. Netto resultaten van € 3.500 per hectare zijn realistisch (bron). Ten opzichte van andere teelten heeft voedselbosbouw een aantal belangrijke economische voordelen.

Dit zijn de 10 belangrijkste voordelen:

1. Diversificatie van je bedrijfsinkomsten

Een voedselbos verhoogt de inkomstenbronnen op je bedrijf. Je produceert meerdere gewassen per hectare, waardoor de afhankelijkheid van één gewasteelt afneemt.

2. Minimale input…

Een voedselbos vereist geen mest, bestrijdingsmiddelen of kunstmest. Ze zijn ontworpen om zelfvoorzienend te zijn. De vaste kosten zijn dus laag, waardoor er onder de streep meer inkomen overblijft.

3. … en maximale output

Een voedselbos bestaat uit verschillende lagen: bomen, struiken, klimplanten en meer. Zo benut je elke m2 kostbare landbouwgrond niet voor één, maar voor wel twee of drie gewassen. Omdat het voedselbos bovendien uit blijvende gewassen bestaat, benut je het groeiseizoen maximaal. Van de daslook in het vroege voorjaar tot de chinese kwee in het late najaar: jouw gewassen doen jaarrond aan fotosynthese.

4. Verbetering van bodemgezondheid

Door het versterken van bodemstructuur en -vruchtbaarheid verhoogt de opbrengst zonder de bodem te overbelasten.

5. Versterking van ecologische diensten

De biodiversiteit van gewassen en de aanwezigheid van natuurlijke plaagbestrijders helpen om de plaagdruk te verminderen, wat schade door ziekten en insecten tegengaat.

6. Behoud basispremie

Met de gewascode 1940 kun je jouw voedselbos gemakkelijk meenemen in de gecombineerde opgave (GO). Zo behoud je het recht op de basispremie.

7. Weerbaar teeltsysteem

Voedselbossen zijn beter bestand tegen extremen zoals zware regenval en langdurige droogte dan gangbare teelten. Zo ben je minder kwetsbaar voor tegenvallende oogsten.

8. Toegang tot premiummarkten

Met de producten in jouw voedselbos onderscheid je je op kwaliteit. Bijzondere gewassen en variëteiten bieden toegang tot nichemarkten met weinig concurrentie en minder prijsdruk.

9. Aanspraak op eco-regeling en ANLb-subsidies

Met de eco-activiteit voedselbos valt veel punten te verdienen in de eco-regeling. Voedselbossen bieden ook de mogelijkheid om te profiteren diverse ANLb-subsidies voor agrarisch natuurbeheer in en rondom het voedselbos. Bekijk welk agrarisch collectief bij jou in de buurt zit om de mogelijkheden te bespreken.

10. nieuwe verdienmodellen

Er moet er nog eentje bij. Toch nieuwe verdienmodellen benoemen?

IN 5 STAPPEN NAAR JOUW AGRARISCHE VOEDSELBOS

We volgen een beproefd proces dat bewezen heeft te leiden tot succesvolle voedselbossen in heel Nederland.

STAP 1
INTAKE

Een kennismakingsgesprek op jouw bedrijfslocatie. We bespreken je ideeën en beantwoorden al je vragen. We analyseren je bedrijfssituatie en bekijken samen de mogelijkheden voor het opzetten van een voedselbos.

STAP 2
ONDERZOEK

We doen een grondige analyse van je locatie en maken een schetsontwerp voor je voedselbos. Dit ontwerp houdt rekening met wet- en regelgeving, jouw wensen en doelen, en een strategisch plan voor de benodigde landschapselementen en logistiek.

STAP 3
ONTWERP

Het ontwerp vormt de basis voor het succes van je voedselbos. We evalueren locatie, bodemgesteldheid en mechanisatiebehoeften om te zorgen dat het ontwerp goed aansluit op jouw bedrijfsvoering.

STAP 4
FINANCIERING

We onderzoeken samen verschillende financieringsmogelijkheden en subsidies voor de aanleg van je voedselbos. Dankzij ons netwerk van fondsen en investeerders helpen we jou met het verkrijgen van de benodigde financiering.

STAP 5
AANLEG & BEHEER

Na de aanleg van je voedselbos bieden we begeleiding bij het beheer. Het succes van je voedselbos hangt af van goed beheer, en onze experts ondersteunen je in het opzetten van een effectief beheerplan.

Wij helpen voedselbosboeren

Stichting Voedselbosbouw ondersteunt agrarische ondernemers en grondeigenaren bij de ontwikkeling en rendabiliteit van voedselbossen. Als non-profitorganisatie combineren wij zakelijk inzicht met uitgebreide kennis van regeneratieve landbouwsystemen. Het “Start een Voedselbos” programma richt zich op agrarische professionals zoals:

Akkerbouwers
Melkveehouders
Tuinders & kwekers
Startende agrariërs
Landgoedeigenaren
Grondeigenaren

Komt jouw bedrijf in aanmerking voor ondersteuning?

Je komt in aanmerking voor begeleiding van Stichting Voedselbosbouw als je:

Toegang tot grond hebt met een agrarische bestemming
Een actieve inschrijving hebt bij de KvK als agrarisch ondernemer (of van plan bent.. ) Bekijk de SBI-codes voor landbouwactiviteiten
Van plan bent een voedselbos aan te leggen zoals beschreven in gewascode 1940
Van plan bent het voedselbos minstens 20 jaar in stand te houden

€3500

omzet per ha

40+

agrariërs passen voedselbosbouw
al toe

1940

eigen gewascode

Wat zeggen boeren en partners over ons

“Na mijn studie moest ik er niet aan denken om vijf dagen op kantoor te zitten; ik wilde met de poten in de klei staan. Het voedselbos voelt voor mij als het antwoord op heel veel verschillende problemen: klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, het stikstofprobleem.”

Katja Zweerus, zij-instromer bij Voedselbos De Laar, Elst, Gelderland
“Ik vergelijk het voedselbos met de komst van de trekker. Toen reageerden ook veel boeren terughoudend; het land bewerken met een paard was toch veel beter! Hoeveel werken nu nog met paarden? Of melken de koeien met de hand?”

Hens Mekking, voormalig melkveehouder bij Mekking Agro, Neede, Gelderland
“Als je een voedselbos aanplant, ga je anders denken over onkruid. Ook wieden, bemesten, beregenen en grond bewerken, zijn in een voedselbos niet nodig. Ik vind het een verademing om zo op een nieuwe manier naar mijn land te kijken.”

Joost van Strien, akkerbouwer bij Zonnegoed, Ens, Flevoland
“Een voedselbos biedt een verdienmodel waarmee je op langere termijn kunt overleven. Als je deze overstap nu maakt, behoor je straks tot de voorhoede die hiervan als eerste de vruchten kan plukken.”

Mark Venner, voormalig melkveehouder bij LEUKER 1818, Baexem, Limburg

Veel gestelde vragen

Zijn er kosten verbonden aan het programma ‘Start een voedselbos’?

Dankzij bijdragen van onze partners kunnen wij het programma ‘Start een voedselbos’ kosteloos aanbieden.

Behoud ik met een voedselbos recht op de basispremie?

Ja. Een perceel met gewascode 1940 (Voedselbos) telt mee als landbouwareaal en komt in aanmerking voor de basispremie.

Kan ik met een voedselbos meedoen aan de eco-regeling?

Ja. Voedselbos is een afzonderlijke eco-activiteit binnen de eco-regeling. Voor deze eco-activiteit krijg je bovendien een hoge waarde, waarmee je mogelijk een hogere eco-premie krijgt.

Hoe lang duurt het voordat ik voor het eerst kan oogsten?

In de meeste gevallen kun je na ongeveer 5 tot 7 jaar een eerste betekenisvolle oogst verwachten. Hoe snel de productie op gang komt, hangt onder andere af van de bodem, de uitgangssituatie, het beheer en de weersomstandigheden.

Kan ik een voedselbos combineren met eenjarige teelten of veehouderij?

Nee. Binnen een voedselbos is geen ruimte voor eenjarige gewassen of landbouwdieren. Het is natuurlijk wel mogelijk om met eenjarige teelten of veehouderij te werken op een aangrenzend perceel.

Wat gebeurt er met mijn mestplaatsingsruimte op het perceel voedselbos?

Voor een perceel met gewascode 1940 vervalt de mestplaatsingsruimte. Een voedselbos is gericht op het opbouwen van een natuurlijk en zelfvoorzienend bodemsysteem en wordt daarom niet bemest.